از روز دوشنبه ۲۴ اوت ۲۰۲۶ (۲ شهریور ۱۴۰۵)، شرکت OpenAI نمایش تبلیغات را در چتبات محبوب خود، ChatGPT، در ۳۱ بازار اروپایی آغاز کرده است. این حرکت بزرگترین گسترش جغرافیایی برنامه تبلیغاتی این شرکت تاکنون محسوب میشود و میلیونها کاربر نسخه رایگان و طرح Go را در سراسر اروپا برای اولین بار با تبلیغات در دل مکالمات خود مواجه میکند.
این کشورها شامل ۲۷ عضو اتحادیه اروپا به همراه ایسلند، لیختناشتاین، نروژ و سوئیس میشوند. از جمله بازارهای کلیدی میتوان به آلمان، فرانسه، اسپانیا، ایتالیا، هلند، اتریش، سوئد، نروژ، دانمارک، لهستان، ایرلند، بلژیک و پرتغال اشاره کرد. بریتانیا پیشتر در ژوئن ۲۰۲۶ به این برنامه پیوسته بود و جزو این موج جدید نیست.
تبلیغات فقط برای کاربران رایگان و Go
طبق اعلام رسمی OpenAI، تبلیغات صرفاً در طرحهای رایگان (Free) و Go نمایش داده میشود. مشترکان طرحهای پولی بالاتر شامل Plus، Pro، Enterprise، Business و Education هیچ تبلیغی نخواهند دید. هزینه اشتراک Plus در اروپا حدود ۲۳ یورو در ماه و طرح Pro حدود ۲۲۹ یورو است، در حالی که طرح Go با قیمت نزدیک به ۷ تا ۸ یورو در ماه، همچنان تبلیغات را شامل میشود.
دیو دوگان، معاون بخش تبلیغات OpenAI، تأکید کرده که کاربرانی که محیط بدون تبلیغات را ترجیح میدهند، میتوانند به طرحهای پولی ارتقا دهند. برآوردها نشان میدهد بیش از ۸۰ درصد از بیش از یک میلیارد کاربر ماهانه ChatGPT همچنان از نسخه رایگان استفاده میکنند و این اقدام عمدتاً برای کسب درآمد از این گروه طراحی شده است.
نحوه نمایش و حفظ حریم خصوصی
تبلیغات بهصورت یک کارت جداگانه با برچسب «Sponsored» یا «حمایتشده» در زیر پاسخ اصلی ChatGPT ظاهر میشوند و با یک خط خاکستری از محتوای هوش مصنوعی متمایز میگردند. OpenAI تأکید دارد که تبلیغات هیچ تأثیری بر پاسخهای چتبات ندارند و تبلیغکنندگان به تاریخچه مکالمات، خاطرات یا جزئیات شخصی کاربران دسترسی ندارند. تنها دادههای تجمیعی مانند تعداد بازدید یا کلیک به آنها ارائه میشود.
در مرحله راهاندازی در اروپا، تبلیغات شخصیسازیشده (بر اساس تاریخچه چت یا حافظه) در دسترس نیست. انتخاب تبلیغات بر اساس موضوع مکالمه جاری، موقعیت تقریبی جغرافیایی و نوع دستگاه انجام میشود. کاربران میتوانند در تنظیمات حساب، کنترل شخصیسازی تبلیغات را مدیریت کنند. همچنین تبلیغات به کاربران زیر ۱۸ سال، چتهای موقت و برخی مرورگرها نمایش داده نمیشود و در موضوعات حساس مانند سلامت، سلامت روان یا سیاست ظاهر نمیگردد.
همکاری با آژانسهای بزرگ و دسترسی خودخدمتی
در حال حاضر، تبلیغکنندگان اروپایی از طریق تیم Ads Solutions اوپنایآی و آژانسهای بزرگ مانند Publicis، WPP، Omnicom، Havas، Dentsu و MediaPlus به این پلتفرم دسترسی دارند. ابزار خودخدمتی Ads Manager قرار است در ادامه تابستان یا اواخر فصل در دسترس قرار گیرد. این سرویس از آزمایش اولیه در فوریه ۲۰۲۶ در ایالات متحده آغاز شد و سپس به کانادا، استرالیا، نیوزیلند، بریتانیا، مکزیک، برزیل، ژاپن و کره جنوبی گسترش یافت.
تغییر استراتژی درآمدی و چالشهای نظارتی
این گسترش بخشی از تغییر استراتژیک OpenAI از اوایل ۲۰۲۶ به سمت مدل درآمدی مبتنی بر تبلیغات است. سم آلتمن، مدیرعامل شرکت، که پیشتر مخالف تبلیغات بود، در اواخر ۲۰۲۵ موضع بازتری اتخاذ کرد و از اینستاگرام بهعنوان نمونهای از تبلیغات مفید یاد کرد. هزینههای بالای اجرای مدلهای عظیم هوش مصنوعی، این شرکت را به سمت تنوعبخشی درآمدها سوق داده است.
با این حال، ورود تبلیغات به چتباتهای مکالمهای پرسشهایی در چارچوب قانون هوش مصنوعی اتحادیه اروپا (AI Act) و مقررات GDPR مطرح میکند. این قانون تکنیکهای دستکاریکننده یا سوءاستفاده از آسیبپذیریها را در صورت ایجاد آسیب قابلتوجه ممنوع کرده است. محققان هشدار میدهند که تشخیص تبلیغ در دل یک گفتوگوی شخصیسازیشده دشوارتر از تبلیغات سنتی است. کمیسیون اروپا نیز احتمال طبقهبندی ChatGPT بهعنوان پلتفرم یا موتور جستوجوی بسیار بزرگ تحت قانون خدمات دیجیتال (DSA) را بررسی میکند.
اهمیت برای بازاریابان اروپایی
OpenAI این پلتفرم را فرصتی برای دسترسی به کاربران در لحظه تحقیق، مقایسه گزینهها و تصمیمگیری توصیف کرده است. تبلیغات میتوانند در زمینههایی مانند خرید محصولات، خدمات یا اطلاعات مرتبط ظاهر شوند. با گسترش به اروپا، شمار بازارهای فعال تبلیغاتی این شرکت به حدود ۴۰ رسیده و انتظار میرود درآمد تبلیغاتی آن رشد قابلتوجهی داشته باشد.
کاربران اروپایی از هماکنون ممکن است این تغییرات را در نسخه رایگان یا Go مشاهده کنند. برای تجربه بدون تبلیغات، ارتقا به طرحهای پولی گزینه اصلی است. این تحول نه تنها مدل کسبوکار OpenAI را تغییر میدهد، بلکه بحثهای گستردهتری درباره حریم خصوصی، اعتماد کاربران و نقش تبلیغات در هوش مصنوعی مکالمهای را در اروپا دامن زده است.